Sunday, 26 March 2017

Cabmdhavas gen Nicholas

Artickel en KS.

An Kilgoodh gen cabmdhavas.
Pàn vo an howl ow spladna han glaw ow codha in kettermyn, y fëdh gwelys i’n ebron pleg brâs lieslyw. Hanow Sowsnek an wharvedhyans yw ‘rainbow’ hag yth ywa causys der an golow dhyworth an howl ow mos dre dhagrednow an glaw hag yth yw kenyver badna an glaw kepar ha prysm bian ow stubma an golow dhe wil oll lywyow an spectrùm: rudh, melenrudh, melen, gwer, blou, blou tewl ha glasrudh. Dre rêson bos an pleg formys dre wolow an howl ow mos der an glaw, y fëdh an pleg gwelys pùpprës wàr denewen an ebron adâl an howl. In gwiryoneth an pleg yw kelgh, saw ny welyr mas radn anodho dhyworth an dor. Pàn vo pobel avàn in jyn neyja, y a yll gweles an pleg avell kelgh rônd in dadnans. In Kernowek Coth an ger rag ‘rainbow’ yw camnivet. In Kernowek Cres hedna a via *camneves, ger usy ow styrya tra gabm an nevow. Yth hevel nag o an hanow-na cler lowr dhe Gernowegoryon an Osow Cres hag y a gemeras an secùnd element neves avell form a davas pò devessheep. Ytho in Kernowek Dewedhes ny a gav an lavar coth: Cabmdhavas in mettyn, glaw ’yll bos etten. Etten yw form holergh rag ino ‘in it.’ I’n dedhyow coth, pàn na wodhya an bobel an rêson rag an gabmdhavas, y a gresy warlergh redya whedhel Noy in Beybel, y vos tôkyn dhyworth Duw na wre va budhy an norvÿs nefra arta dre livyow. Yma whedhel Noy hay lester kefys dywweyth in lien agan tavas-ny, in Origo Mùndi hag in Creacyon an Bÿs. I’n secùnd anodhans, warlergh an liv yma Noy owth offra sacryfîs dâ dhe Dhuw. Fest plêsys yw Duw gans hedna hag ev a lever dhe Noy:

Rag hedna sur me a wra benytha wosa hebma,
in ebron y fÿdh gwelys,
an gabmdhavas yn tefry.
Pesqweyth mays gwellowgh why hy
remembra ahanowgh why
me a wra bys venary.
Trest jy dhybmo,
dystrùcsyon vëth an par-na
benytha dre dhowr ny wrav
awos destria an bÿs-ma.

Res yw fatell vedha agan hendasow sewajys yn frâs wosa glaw poos, pàn wrellens gweles an gabmdhavas, rag y o certan na wre Duw nefra dystrôwy aga bÿs arta.


Note: KS does not use the graph iw seen in the SWF. Neil

Saturday, 25 March 2017

Anthem Cajwyth/Cajwydh

Dewgh lenwowgh gas gwedran ha bedhen lowenek,
rag dhe bilya ha ladra ethew agan towl.
Ha nei ' qwandra e'n valys, leb ma era an flourys,
ha'n tecter a Cashmir, ' pedndroppya e'n skeus.

posòrn :

Deun dhe ves,  Deun dhe ves,  Deun dhe ves, dhe'n fogevyow e'n menedhyow,
gen an ledòrn e'n kel.

Gosowowgh e'n pelder, son treys o toas nes dhen.

"Sa, Sa, ha deliver !" ethew agan crei, 
Ha nei ' qwandra e'n valys, leb ma era an flourys,
ha'n tecter a Cashmir, ' pedndroppya e'n skeus.


(posòrn)

Gas owr ha gas arhans, gas bownas mar mednowgh !
Nei wra ges a'gas ponow ha scornya gas wher,
Ha nei ' qwandra e'n valys, leb ma era an flourys,
ha'n tecter a Cashmir, ' pedndroppya e'n skeus.


(posòrn)

Notes : There are lots of words for 'valley', including valy. Nans, pl nanjow or nansow is only known from place-names but may be substituted here.

Friday, 24 March 2017

Hanow Wordhen gen Nicholas Williams

Article in KS.

Hevleny rag merkya cans bledhen warlergh Sordyans Pask in mil naw cans ha whêtek Governans Wordhen a dhyllas bath nowyth dew ewro. Me a welas onen a’n bathow-na agensow; yma warnodho an imaj a venyn gelwys HIBERNIA, neb yw dhe weles whath a-ugh tâlenep Chif-Sodhva an Post in Dulyn, an tyller may talathas an sordyans. Fygùr Hibernia heb mar yw carnacyon Wordhen hy honen, rag HIBERNIA yw hanow Latyn rag an pow-ma. An hanow Hibernia a veu grôndys wàr an hanow Keltek rag Wordhen. In y form ragistorek an hanow-na o *Iweriyu. Saw dell hevel an Romans a wrug kemysky an hanow-na gans ger Latyn hiberna ‘ow longya dhe’n gwâv’. Ny dheuth an Romans dhe Wordhen, hag y a gresy hy bos yêyn ha gwlëb hag leun pùpprës a’n gwâv. In Godhalek an form ragistorek *Iweriyu a ros Ériu ‘Wordhen’ in Godhalek Coth hag Éire hag Erin in Godhalek agan dedhyow ny. Yma scolars ow cresy fatell yw an hanow *Iweriyu goos nessa an hanow Grêk Pieria ‘Pieria’, tireth in north a Grêss kelmys gans an Awenow pò ‘Muses’. I’n tavosow Keltek, dell yw ûsys an kesson p yw kellys. Yma *Iweriyu ha Pieria aga dyw ow styrya ‘pow borr, pow rych’. Pàn êth an Wydhyly i’n pympes cansvledhen dhyworth Wordhen rag bos tregys in Scotlond, y a elwys tireth in cres Scotlond gans an hanow coth Eire, Erin. Hèn yw dhe weles whath in hanow Strathearn pò ‘Stras Wordhen.’ Form furvblegys pò ‘inflected’ a *Iweriyu o *Iweryon-, ha hodna a ros Iwerddon in Kembrek, hanow an Gembrion whath rag Wordhen. Morton Nance a gemeras an hanow Kembrek Iwerddon hag a wrug y Gernowekhe avell Ywerdhon. Res yw avowa bytegyns nag yw an form Ywerdhon kefys in tyller vëth in Kernowek. Apert yw fatell veu an kensa syllaben a’n hanow kellys in Kernowek. Pelha an vogalen poslevys a drailyas dhyworth e dhe o dre rêson a’n r wàr y lergh. In y vardhonek ‘Menja Tiz Kernuack,’ screfys adro dhe’n vledhen mil whegh cans naw deg try, John Tonkin a lever adro dhe Vytern Jamys: Ha e tha Worthen eath e whonnen rag cowas gen e gare Trip-Cunnen (Trip-cunnen yw Richard Talbot, kensa Yùrl Tyrconnel ha cadnas an mytern in Wordhen). Nebes bledhydnyow warlergh an bardhonek-na Edward Lhuyd a dhyllas y lyver brâs Archæologia Britannica. Lhuyd, ow ry rol a’n tavosow Keltek, a gampoll an Godhalek, orth y elwel Skot-Vrethonek; ev a lever adro dhe’n tavas fatell ywa laveryz en Ehualdir an Alban hag en Glaskor Uordhyn.’ Avês dhen dhew venek-na yth hevel nag eus ken mencyon vëth in Kernowek a hanow an pow-ma. Rag hedna ow ûsadow vy yw referrya in Kernowek pùpprës dhe’n pow-ma esof vy tregys ino avell Wordhen.

Tuesday, 21 March 2017

An paper ma a vedh dhe gas les, tho vy sür a'n dra. Ma'n scrifer ow cül devyn an peth a wrüg Syr Eric Pickles leverel dro dhe'n mona a veu res dhe'n tavas Kernôwek tredh 2010 ha 2015. Ma y lavarow ow tisqwedhes fatel wrüg senjy an mona brîb dhe worra an senedhoryon Lib Dem dhe vôtya gen an governans.

https://drive.google.com/file/d/0BxSdut-UDkTTLWNwYTZxcG9MUHc/view 

https://www.academia.edu/31944206/

Sunday, 19 March 2017

Friday, 17 March 2017

Padryk Sans gen Nicholas Williams

This article is in KS.

Padryk a veu genys in Breten Veur ha Peran in Wordhen. 
An seytegves dëdh a vis Merth yw Degol Padryk. Padryk yw sans tasek Wordhen saw nyns o va Godhal. Ev a veu genys in Breten Veur, in soth a Scotlond martesen, in cres an pympes cansvledhen. Pàn o va adro dhe whêtek bloodh ev a veu sêsys gans morladron ha drës dhe Wordhen, le mayth o va keth dres whegh bledhen hag ev ow pugelya deves. Ev a scappyas bytegyns hag a dhewhelys dh’y deylu in Breten Veur.
Wosa bos gwrës prownter wàr an brâstir, ev a dheuth dhe Wordhen ha dallath y whel rag lesa an grejyans Cristyon i’n pow. An bobel moyha a bris i’n termyn-na in radn north a Wordhen o an Ulaidh ha’ga chif plass o Emain Macha. Padryk a fùndyas y eglos vrâs ryb an tyller-na in Ard Macha pò Armagh, ha hèn yw chif-tyller eglosek Wordhen bys i’n jëdh hedhyw. Yth esa gallos an Ulaidh in peryl i’n dedhyow-na dhyworth aga eskerens dhe’n west. An eskerens a wrug dystrôwy Emain Macha wàr an dyweth ha res veu dhe’n Ulaidh omdedna dhyworth an tyller ha mos dhe Dún, tre pelha dhe’n Ÿst. Dell hevel Padryk êth gansans rag y feu Padryk encledhys in Dún hag yth yw an tyller-na gelwys Downpatrick hedhyw i’n jëdh. Dell hevel kyns ès Padryk dhe dhallath y ober yth esa in soth a Wordhen cadnas Cristyon aral henwys Pallâdiùs. Heb mar i’n canslvedhydnyow warlergh Padryk y sewysy in Armagh a wre dysprêsya lavur Pallâdiùs pò ascrîbya dhe Padryk ober Pallâdiùs y honen hag ytho an dhew sans yw kemyskys i’n textow coth. Yth yw leverys yn fenowgh fatell wrug Padryk banyshya serpons in mes a Wordhen. An gwiryoneth yw, bytegyns, nag esa serpons in Wordhen in dedhyow Padryk, drefen y dhe verwel in kerdh in oos an yey ha na yllens y dewheles dres an mor. Yma an deyrdelen pò shamrock kelmys gans Padryk kefrës. Yth yw hedna campollys in lyver adro dhe flourys Wordhen dyllys gans Caleb Threlkeld in Dulyn i’n kensa hanter a’n êtegves cansvledhen. Threlkeld a lever dhyn an dus dhe vos ûsys dhe wysca teyrdelen in aga hot degol Padryk drefen an sans dhe dhesky mystery an Drynsys dhe’n Wydhyly in udn wil devnyth a’n plans-na. Hag yma Threlkeld ow pêsya: ‘Pàn wrellens y glebya aga theyrdelen (when they wet their seamrog) yn fenowgh ymowns y owth eva re hag ow medhowy.’ Nyns yw hedna, yn medh ev, an fordh ewn dhe wordhya dëdh sacrys dhe Dhuw. Yma Threlkeld, neb o menyster protestant, owth addya: ‘Dell yw ûsys yma errour ow lêdya dhe harlotry.’ 

Saturday, 4 March 2017

Baner Peran, gwydn ha dû, otta va a ûhen,
telher cuntel oll an lû, arweth a'gan ehen.

posorn

Dewgh, dewgh, na vedhowgh syger,
cledh, dyhow, rag ha delher,
flehes a'gan mabmvro,
onan on hag oll !

Othom brossa bysca veu, deun warbarth Kernôwyon !
A gan tir 'ma kellys re, dhe crefny displegyoryon !

posorn

Agan tavas na'n vedh coll, ha nei worth y glappya.
Agan tir mars on für oll, dhyn vedn nevra longya.

posorn

Sos ha coscor aderdro, gwrewgh mens eus e'th power,
jei ahanen a berh co ! Agan nerth ew lowr !

This reworked song by Richard Gendall in the SWF L calls on us to speak Cornish and stop the carve-up of Cornwall.